3. çeyrek verileri, 2019 yılı büyümesinin %0.5 olacağına işaret ediyor

2019 yılının 3. çeyreğinde yıllık bazda GSYH artışı yüzde 0.9 oldu. Piyasa beklentisi yıllık yüzde 1.0 civarında bir büyümeye işaret ederken, kurum olarak daha hızlı yıllık yüzde 1.5

2019 yılının 3. çeyreğinde yıllık bazda GSYH artışı yüzde 0.9 oldu. Piyasa beklentisi yıllık yüzde 1.0 civarında bir büyümeye işaret ederken, kurum olarak daha hızlı yıllık yüzde 1.5 civarında bir büyüme bekliyorduk.

Özet olarak, çeyreksel mevsimsellikten arındırılmış büyüme ivmesinin nispeten zayıf olduğu görüyoruz. Mevsimsellikten arındırılmış çeyreklik büyüme sadece %0.4 olarak gerçekleşmiş. Ayrıca, bu artış ekseriyetle tüketim artışından kaynaklanıyor. Tüketim hem kamu hem de özel sektörde bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 2.0’e yakın oranda artış göstermiş.

Ancak, sabit sermaye yatırımları yerinde sayıyor. Yatırımlarda herhangi bir çeyreksel artış olmadığı gibi yıllık bazda yüzde 12.6 daralma söz konusu. Ancak, inşaat yatırımlarına kıyasla, makine ve teçhizat yatırımlarında kayda değer bir toparlama sinyallerinin var olduğunu değerlendiriyoruz. Gene de bu kalemde de 3Ç19’da yıllık %7.5 civarında bir daralma söz konusu.

Tüketim harcamaları hem özel hem de kamu olsun, Türkiye’de geçen sene GSYH’de yaşanan sert düşüşün yavaş yavaş telafi edilmesinde önemli bir rol oynadığı görüyoruz. Bunda kamu harcamalarının artmaya devam etmesi önemli rol oynuyor.

Ayrıca, enflasyonun beklenenden daha hızlı düşmesi sonucunda ve yılbaşında kayda değer bir nominal ücret artışının gerçekleşmesi sayesinde harcanabilir gelirler bu sene beklenildiği kadar gerilememiş oldu. Bu da özel tüketimin beklenenden daha hızlı toparlamasına yol açmışa benziyor.

Karşılaştırmak gerekirse, 3Ç19’da özel ve kamu harcamaları sırasıyla yıllık %1.5 ve %7.0 artış göstermiş. Son 3 çeyrektir ekonomide dipten dönüş tamamen tüketimden ve kısmen ihracat üzerinden gerçekleşti.

Öte yandan, özellikle inşaat sektöründeki zayıf seyir bunda etkili. 3Ç19’da inşaat sektörü yıllık %18 daralırken, makine ve teçhizat yatırımları nispeten daha sınırlı yıllık %7.5 daraldı.

Buradan çıkarılabilecek tek olumlu sonuç ise ekonomi yeniden dengelenirken, yatırımları inşaattan çok makine ve teçhizat yatırımları (imalat sanayi) sırtlayacak gibi görünüyor. Keza, yatırımların inşaata kaydırılması verimlilik artışı ve ihracat odaklı imalat sanayi üretim artışını nispeten olumsuz etkilemekteydi.

3Ç19’da çeyreksel veri zayıf bir gerçekleşmeye işaret etse dahi bu zayıf ivmelenmede özellikle bayram ve köprü günü etkileri olduğunu düşünüyoruz. 4Ç19’da büyüme ivmelenmesi mevsimsellikten arındırılmış çeyreksel bazda %2’lere yaklaşabilir. Bunda kredi hacmindeki kısa sürede çabuk bir ivmelenme ve kamu harcamalarının yüksek seyretmesinin etkisi var. Bu şartlar altında 2019 bütününde yıllık %0.5’lik büyüme artışı söz konusu olacaktır.

Ancak, 2020’e baktığımızda harcanabilir gelirin alım gücünün sınırlı artmasını bekliyoruz. Bunun en önemli sebebi yatırım harcamalarının önümüzdeki dönemde ancak sınırlı artabileceği bir konjonktür söz konusu.

İnşaat sektörünün büyümesinin önüne geçen bazı yapısal engellerin kısa sürede ortadan kalmasını beklemeyiz. Öte yandan, makine ve teçhizat yatırımlarının ise globalde ekonomi ve ticaretteki belirsizlerden dolayı güçlü bir büyüme trendine girmesi düşük bir ihtimal olarak gözüküyor.


Kaynak: Yatırım Finansman


Hibya Haber Ajansı

137
Okunma